projekt Nr 2026/LES/0005

Status projektu

Zweryfikowany negatywnie na etapie oceny merytorycznej

Uzasadnienie

Przedstawiamy poniżej analizę uwarunkowań geologicznych, hydrogeologicznych oraz formalnoprawnych związanych z realizacją i eksploatacją przedmiotowego ujęcia opracowaną przez geologa miejskiego z Wydziału Środowiska Urzędu Miasta:
"Realizacja awaryjnego ujęcia wód podziemnych w postaci studni o głębokości do 10 m jest możliwa pod warunkiem występowania w podłożu poziomu wodonośnego charakteryzującego się wydajnością umożliwiającą pokrycie zakładanych potrzeb oraz warunkami hydrogeologicznymi pozwalającymi na eksploatację ujęcia przy wykorzystaniu ręcznej pompy ssącej. Z uwagi na ograniczenia techniczne tego rodzaju urządzeń, zwierciadło wód podziemnych powinno występować na głębokości umożliwiającej efektywne funkcjonowanie układu ssącego również w warunkach eksploatacyjnych.
Z analizy dostępnych materiałów geologicznych i hydrogeologicznych wynika, że na przedmiotowym terenie zwierciadło wód podziemnych pierwszego poziomu wodonośnego może występować na głębokości około 8,0 m p.p.t. Należy jednak podkreślić, że rzeczywiste warunki hydrogeologiczne mogą wykazywać lokalną zmienność, a ostateczne potwierdzenie głębokości występowania zwierciadła wód podziemnych oraz parametrów eksploatacyjnych warstwy wodonośnej wymaga weryfikacji w miejscu planowanej lokalizacji ujęcia. Z uwagi na przewidywaną głębokość zalegania zwierciadła wody oraz ograniczenia techniczne ręcznych pomp ssących, przed realizacją przedsięwzięcia wskazane jest szczegółowe przeanalizowanie lokalnych warunków gruntowo-wodnych pod kątem możliwości efektywnej eksploatacji projektowanego ujęcia.
Zgodnie z art. 3 pkt 2a ustawy Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz.U. z 2026, poz.69 ze zm.), przepisów ustawy nie stosuje się do wykonywania otworów wiertniczych o głębokości do 30 m w celu wykonywania ujęć wód podziemnych na potrzeby poboru wód podziemnych w ilości nieprzekraczającej 5 m³/d. W takim przypadku wykonanie studni nie wymaga sporządzenia projektu robót geologicznych ani opracowania dokumentacji hydrogeologicznej ustalającej zasoby eksploatacyjne ujęcia.
Z uwagi na planowaną funkcję awaryjnego źródła zaopatrzenia w wodę dla mieszkańców trzech budynków wielorodzinnych obejmujących łącznie 330 lokali mieszkalnych nie jest możliwe wiarygodne wykazanie, że pobór wód podziemnych w okresie eksploatacji awaryjnej nie przekroczy 5 m³/d. W przypadku wystąpienia dłuższej przerwy w dostawie wody z sieci wodociągowej należy liczyć się z jednoczesnym korzystaniem z ujęcia przez znaczną liczbę mieszkańców, co może skutkować przekroczeniem wskazanego progu poboru. W związku z tym zasadne jest przyjęcie wariantu uwzględniającego możliwość poboru przekraczającego 5 m³/d oraz wynikające z tego obowiązki formalnoprawne.
W przypadku planowanego poboru wód podziemnych przekraczającego 5 m³/d przedsięwzięcie podlega przepisom ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Wówczas wymagane jest sporządzenie projektu robót geologicznych oraz wykonanie dokumentacji hydrogeologicznej określającej warunki hydrogeologiczne, parametry poziomu wodonośnego oraz zasoby eksploatacyjne projektowanego ujęcia, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Zgodnie z art. 395 pkt 5 i pkt 7 ustawy Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2025, poz. 960 ze zm.), wykonanie urządzeń wodnych służących do poboru wód podziemnych oraz pobór wód podziemnych lub powierzchniowych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m³/d, realizowane na potrzeby zwykłego korzystania z wód, nie wymagają uzyskania pozwolenia wodnoprawnego ani dokonania zgłoszenia wodnoprawnego.
Projektowane ujęcie nie będzie jednak służyło zaspokajaniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego, lecz ma pełnić funkcję awaryjnego źródła zaopatrzenia w wodę dla mieszkańców budynków wielorodzinnych oraz zabezpieczenia potrzeb gospodarczych, sanitarnych i przeciwpożarowych w sytuacjach kryzysowych. Z uwagi na charakter, skalę oraz sposób korzystania z wód, planowane przedsięwzięcie należy zakwalifikować jako usługa wodna w rozumieniu art. 35 ustawy Prawo wodne.
W konsekwencji realizacja przedsięwzięcia będzie wymagać uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego oraz korzystanie z wód, zgodnie z art. 389 ustawy Prawo wodne. Ostateczna kwalifikacja prawna przedsięwzięcia powinna zostać potwierdzona na etapie postępowania administracyjnego prowadzonego przez właściwy organ Wód Polskich.
Zgodnie z art. 121 ust. 3 ustawy Prawo wodne strefę ochronną obejmującą wyłącznie teren ochrony bezpośredniej ustanawia się dla każdego ujęcia wody, z wyłączeniem ujęć wody służących do zwykłego korzystania z wód. Ponieważ planowane ujęcie ma zaopatrywać mieszkańców budynków wielorodzinnych, kwalifikuje się ono jako usługa wodna, a nie zwykłe korzystanie z wód (które dotyczy wyłącznie zaspokajania potrzeb własnego gospodarstwa domowego). Stąd ustanowienie terenu ochrony bezpośredniej jest obligatoryjne.
Zakres oraz potrzeba wyznaczenia terenu ochrony pośredniej ujęcia będą uzależnione od wyników analizy warunków hydrogeologicznych, stopnia podatności poziomu wodonośnego na zanieczyszczenia oraz ustaleń zawartych w dokumentacji hydrogeologicznej. Ostateczny zakres strefy ochronnej powinien zostać określony na etapie postępowania administracyjnego, w oparciu o analizę ryzyka dla jakości ujmowanych wód podziemnych.
Zgodnie z art. 133 ust. 5 pkt 1 ustawy Prawo wodne analizę ryzyka przeprowadza się dla ujęć wody dostarczających więcej niż 10 m3 wody na dobę lub służących zaopatrzeniu w wodę więcej niż 50 osób.
W analizowanym przypadku planowane ujęcie będzie stanowiło awaryjne źródło zaopatrzenia w wodę dla mieszkańców budynków wielorodzinnych, co przy założonej liczbie użytkowników przekraczającej próg 50 osób spełnia przesłanki ustawowe do obligatoryjnego opracowania analizy ryzyka".

Kluczowe jest brzmienie § 6 pkt 11 Uchwały nr XXIII/555/25 Rady Miasta Gdynia z dnia 22.10.2025 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania Budżetu Obywatelskiego (Dz. Urz. Woj. Pom.2025.3717 z dnia 03.11.2025 r.).
W odniesieniu do w/w zapisów Uchwały, który ustanawia, że z realizacji w ramach Budżetu Obywatelskiego wyłączone są projekty, które na etapie oceny projektów wymagają uzyskania zgód, decyzji, warunków technicznych, opinii, uzgodnień itp. organów i podmiotów innych niż Prezydent Miasta Gdyni, Miejski Konserwator Zabytków lub jednostki miejskie, od których to zgód, decyzji, warunków technicznych, opinii, uzgodnień itp. uzależniona jest możliwość realizacji projektu.
Projekt powinien zostać wyłączony z dalszego procedowania, gdyż na etapie oceny nie została uzyskana opinia, zgoda organu Wód Polskich, od którego uzależniona jest możliwość realizacji projektu.
Celem przepisu jest wyeliminowanie z procedury projektów, których realizacja zależy od przyszłych rozstrzygnięć organów zewnętrznych, nawet jeśli istnieją przesłanki pozwalające zakładać ich pozytywne wydanie.